تبلیغات
پایان شبهات - قوّامیت مردان بر زنان
 
پایان شبهات
درباره وبلاگ


ترسیدم كه آنچه از خواهشهاى نادرست و آراء ناحق و باطل (که) مردم را دچار اختلاف نمود تا امر بر آنان مشتبه شد بر تو نیز مشتبه شود، (برای) واضح نمودن این جهت با اینکه مورد پسندم نبود پیش من بهتر است‏ از اینكه تو را به برنامه اى واگذارم كه بر آن از هلاكتت ایمن نیستم. امیدوارم خداوند تو را در این برنامه به راه رشد موفق بگرداند، و به راه راست راهنمایى كند، پس این وصیت را به تو نمودم‏!
نهج البلاغة / ترجمه انصاریان، متن، ص: 267 نامه 31

مدیر وبلاگ : محمد حاج آقا
نویسندگان
چهارشنبه 15 دی 1395 :: نویسنده : محمد حاج آقا

شبهه

در آیه 34 سوره نساء گفته شده: «الرِّجَالُ قَوّامُونَ عَلَی النِّساء» یعنی مردان قوام و مسلط بر زنان هستند. همچنان که می بینید، قرآن صراحتاً فرهنگ سلطه مردان بر زنان را ترویج می دهد و این آیه از بارزترین آیات از بین بردن حق زنان است.

پاسخ

پاسخ این شبهه را با دو جواب مختصر و مفصل بیان می کنیم:

جواب مختصر

واژه قوام در لغت عرب بر کسی اطلاق می شود که خود ایستاده است و دست دیگری را می گیرد تا او نیز بایستد و راحت زندگی کند. با توجه به آیات قرآن که امنیت جامعه و اقتصاد خانواده را به مردان واگذار کرده، چنین به دست می آید که مردان در حقیقت کاری می کنند که زنان بتوانند در پرتو امنیت جانی و اقتصادی روی پای خود ایستاده و راحت زندگی کنند و این است معنای قوامیت مردان بر زنان که خداوند متعال مطرح فرموده است.

جواب تفصیلی

در ابتدا جایگاه واژه قوام را در از لغت عرب بررسی می کنیم، بعد به اصل جواب می پردازیم.

واژه «قوام» از ماده «قَوَمَ» است که از این ماده چهار کلمه مشتق می شود.

«قائم» : یعنی فردی که ایستاده است. مثل اینکه می گویند: «علیّ قائمّ» یعنی علی ایستاده است.

«قوّام» : یعنی کسی که ایستاده و کمک می کند تا فرد دیگری نیز بایستد. (که این واژه مورد بحث ما است)

«قیّم» : یعنی فردی که ایستاده است و با مالی که از غیر گرفته است کمک می کند تا فرد دیگر نیز بایستد.

«قیّوم» : یعنی کسی که ایستاده است و با مالی که از خودش خرج می کند، کمک می کند تا فرد دیگر را نیز ایستاده نگه دارد و در این امر، از کسی کمک نمی گیرد. قیّومیت صفتی است که مخصوص خداوند متعال است، چرا که او غنی باالذات است و در هیچ امری از کسی کمک نمی گیرد. همچنان که تمام عالم و هستی را نگه می دارد، بدون آنکه از کسی کمکی بگیرد. «اللهُ لا اِلهَ اِلّا هُوَ الحَیُّ القَیُّوم»

بنابراین کلمه قوام یعنی کسی که کمک می کند تا دیگری بتواند به راحتی زندگی کند و به اصطلاح روی پای خود بایستد.

سؤال: در چه موردی مردان، قوّام بر زنان هستند و به آنان کمک می کنند تا زندگی راحتی داشته باشند؟

جواب : خداوند متعال دو وظیفه را به عهده مردان نهاده است:

1. امنیت جامعه    2. اقتصاد خانواده

مورد اول : خداوند متعال در سوره مبارکه نساء، آیه 98 در بیان مسئله جهاد، زنان و کودکان را استثناء کرده و جهاد را وظیفه مردان دانسته است. بنا براین امنیت جامعه به دست مردان است و زنان در سایه امنیتی که مردان برای آنها فراهم می کنند زندگی می کنند.

مورد دوم: خداوند متعال در آیه 34 سوره مبارکه نساء انفاق و مسئولیت اقتصادی خانواده را بر عهده مردان نهاده است. بنابراین اقتصاد خانواده را نیز مردان تأمین می کنند و زنان در سایه امنیت اقتصادی که مردان برایشان فراهم می کنند زندگی می کنند.

خلاصه جواب

قوّامیت مردان بر زنان به این معنا است که مردان کمک می کنند تا زنان راحت زندگی کنند و از آنجایی که مردان امنیت جامعه و اقتصاد خانواده را تأمین می کنند، معنای قوامیت آنان در مورد زنان ظهور پیدا می کند. با این بیان سخنی از سالار بودن مردان و برتری آنان بر زنان در این آیه اصلاً مطرح نیست.(1)

و در آخر ...

شخصیت زن از دیدگاه اسلام در قلمرو ارزشها هیچگونه تفاوتی با شخصیت مرد نداشته و در استعداد پذیرش فضایل عالی انسانی با همدیگر مساوی هستند. این حقیقت در بسیاری از آیات قرآن دیده می شود که به قسمتی از آن اشاره می کنیم:

تساوی مرد و زن در شخصیت اجتماعی

خداوند متعال در آیه 58 سوره مبارکه احزاب می فرماید: «وَ الَّذِینَ یُؤْذُونَ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَتِ بِغَیرِْ مَا اكْتَسَبُواْ فَقَدِ احْتَمَلُواْ بُهْتَنًا وَ إِثْمًا مُّبِینًا»

آنان که مردان و زنان با ایمان را به خاطر کاری که انجام نداده اند، آزار می دهند، متحمل بهتان و گناه آشکاری شده اند.

تساوی مرد و زن در مقام عمل و گرفتن پاداش

خداوند متعال در آیه 97 سوره مبارکه نحل می فرماید: «مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثىَ‏ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیَوةً طَیِّبَةً  وَ لَنَجْزِیَنَّهُمْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ مَا كَانُواْ یَعْمَلُون‏»

هر کس عمل صالح کند در حالیکه مؤمن است خواه مرد باشد یا زن، به او حیات پاکیزه می بخشیم و پاداش آنها را به بهترین اعمالی که انجام دادند، خواهیم داد.

تساوی مرد و زن در مقام بیعت

خداوند متعال در آیه 12 سوره مبارکه ممتحنه، به بیعت زنان با پیغمبر اکرم (ص) به هنگام فتح مکه اشاره کرده است. جالب اینکه خداوند، بیعت زنان را مستقلاً و جدای از بیعت مردان مطرح نموده و می فرماید: «یَأَیهَُّا النَّبىِ‏ُّ إِذَا جَاءَكَ الْمُؤْمِنَاتُ یُبَایِعْنَكَ عَلىَ أَن لَّا یُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَیًْا وَ لَا یَسْرِقْنَ وَ لَا یَزْنِینَ وَ لَا یَقْتُلْنَ أَوْلَادَهُنَّ وَ لَا یَأْتِینَ بِبُهْتَانٍ یَفْترَِینَهُ بَینْ‏َ أَیْدِیهِنَّ وَ أَرْجُلِهِنَّ وَ لَا یَعْصِینَكَ فىِ مَعْرُوفٍ  فَبَایِعْهُن‏»

ای پیامبر هنگامی که زنان مؤمنه نزد تو آیند و با تو بیعت کنند (به آنها بگو) که چیزی را شریک خدا قرار ندهند، دزدی نکنند، آلوده به زنا نشوند، فرزندان خود را نکشند، تهمت و افترایی پیش دست و پای خود نیاورند و در هیچ کار شایسته ای مخالفت فرمان تو نکنند، با آنها بیعت کن.

تساوی مرد و زن در مقام اطاعت

خداوند در بیان اطاعت زن و مرد از خدا و رسولش، آنها را در کنار هم ذکر کرده و می فرماید: «ما کانَ لِمُؤمِنٍ وَ لا مُؤمِنَةٍ اِذَا قَضیَ اللهُ وَ رَسُولُهُ اَمراً اَن یَکُونَ لَهُمُ الخِیرَةُ مِن اَمرِهِم وَ مَن یَعصِ اللهَ وَ رَسُولُهُ فَقَد ضلَّ ضَلالاً مُبیناً» هیچ مرد و زن با ایمانی حق ندارد هنگامی که خدا و رسولش امری را لازم بدانند، اختیاری از خود (در برابر فرمان خدا) داشته باشد و هر کس نافرمانی خدا و رسولش را کند، به گمراهی آشکاری گرفتار شده است.

تساوی مرد و زن در برخورداری از دعای پیامبران

خداوند متعال در آیه 28 سوره مبارکه نوح از زبان حضرت نوح (ع) چنین می فرماید: «رَّبّ‏ِ اغْفِرْ لىِ وَ لِوَالِدَىَّ وَ لِمَن دَخَلَ بَیْتىِ‏َ مُؤْمِنًا وَ لِلْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ وَ لَا تَزِدِ الظَّالِمِینَ إِلَّا تَبَارَا»

پروردگارا! مرا بیامرز و نیز پدر و ماردم و تمام کسانی را که با ایمان وارد خانه من شدند و جمیع مردان و زنان با ایمان را بیامرز، و ظالمان را جز هلاکت میفزا.

تساوی مرد و زن در برخورداری از نعمتهای بهشتی

خداون متعال در آیه 72 سوره مبارکه توبه می فرماید: «وَعَدَ اللَّهُ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تجَْرِى مِن تحَْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا وَ مَسَاكِنَ طَیِّبَةً فىِ جَنَّاتِ عَدْنٍ»

خداوند به مردان مؤمن و زنان مؤمنه باغهایی از بهشت وعده داده که نهرها از زیر درختان آنها جاری هستند و جاودانه در آن خواهند ماند و مسکن های پاکیزه ای در بهشت های عدن خواهند داشت.

تساوی مرد و زن در پذیرش توبه

خداوند متعال در آیه 73 سوره مبارکه احزاب می فرماید: «وَ یَتُوبَ اللَّهُ عَلىَ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ  وَ كاَنَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِیمَا»

خداوند توبه مردان و زنان با ایمان را می پذیرد و خدا همواره آمرزنده مهربان است.

 

ملاک برتری در میان انسانها چیست؟

خداوند متعال در دو آیه از آیات قرآن کریم، برتری هر یک از مرد و زن بر دیگری را رد کرده و ملاک برتری را تقوا و بسیاری از صفات الهی قرار داده است. در اینجا به آن دو مورد اشاره می کنیم:

مورد اول: آیه 13 سوره مبارکه حجرات : «یَأَیهَُّا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكمُ مِّن ذَكَرٍ وَ أُنثىَ‏ وَ جَعَلْنَاكمُ‏ْ شُعُوبًا وَ قَبَائلَ لِتَعَارَفُواْ  إِنَّ أَكْرَمَكمُ‏ْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَئكُمْ  إِنَّ اللَّهَ عَلِیمٌ خَبِیر»

ای مردم ما شما را از مردی و زنی آفریدیم و شما ها را تیره ها و قبایلی قرار داده ایم با کرامت ترین و با ارزش ترین شما نزد خداوند پرهیزگارترین هستند.

مورد دوم: آیه 35 سوره مبارکه احزاب: «إِنَّ الْمُسْلِمِینَ وَ الْمُسْلِمَتِ وَ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَتِ وَ الْقَنِتِینَ وَ الْقَنِتَتِ وَ الصَّدِقِینَ وَ الصَّدِقَتِ وَ الصَّبرِِینَ وَ الصَّبرَِاتِ وَ الْخَشِعِینَ وَ الْخَشِعَتِ وَ الْمُتَصَدِّقِینَ وَ الْمُتَصَدِّقَتِ وَ الصَّئمِینَ وَ الصَّئمَتِ وَ الحَْفِظِینَ فُرُوجَهُمْ وَ الْحَفِظَتِ وَ الذَّاكِرِینَ اللَّهَ كَثِیرًا وَ الذَّاكِرَاتِ أَعَدَّ اللَّهُ لهَُم مَّغْفِرَةً وَ أَجْرًا عَظِیمًا»

مردان و زنان مسلمان، مردان و زنان مؤمن، مردان و زنان قنوت کننده (عبادت کننده به طور عام)، مردان و زنان راستگو، مردان و زنان شکیبا، مردان و زنان خشوع کننده، مردان و زنان بخشش کننده، مردان و زنان روزه گیر، مردان و زنانی که ناموس خود را حفظ می کنند، مردان و زنانی که فراوان خدا را یاد می کنند، خداوند برای آنان بخشش و پاداش بزرگی را آماده کرده است.

و بسیاری از آیات دیگر که همگی شاهد بر آن هستند که در اسلام بین زن و مرد از جهت ارزش انسانی، هیچ فرقی وجود ندارد و هیچ کدام بر دیگری برتری ندارد.(2)

--------------------------------------------------------------------------

1. تفسیر بیان دکتر محد علی انصاری ذیل تفسیر آیه 34 سوره نساء.  

2. شکوه جمال / زن از منظر قرآن کریم / دکتر محمد علی انصاری.

منبع: پاسخ به شبهات اینترنتی، هادی کردان، جلد 1





نوع مطلب : اعتقادی، 
برچسب ها :
جمعه 18 فروردین 1396 12:00
I think this is one of the most significant info for me. And i am
glad reading your article. But wanna remark on few general things, The site style is wonderful, the articles is really great : D.
Good job, cheers
جمعه 11 فروردین 1396 16:17
Hi, I do believe this is an excellent site. I stumbledupon it ;) I am going to return once again since I bookmarked it.
Money and freedom is the greatest way to change, may you be rich and continue to
guide others.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :